Inleiding

Door de Cultuurhistorische Vereniging Zevenaar (CVZ) worden diverse werkzaamheden uitgevoerd of ondersteund. Dit gebeurt door de leden en vrijwilligers van de vereniging zelf of in werkgroepverband. Een opsomming van de activiteiten staat in onderstaande lijst. Maar bedenk wel: dit overzicht is zeker voor uitbreiding vatbaar.

Activiteiten

• Het fotografisch vastleggen van stadsbeeld, dorpsbeeld en landschap. Zoals wij nu blij zijn met een vooroorlogse ansichtkaart, zo zal men later prijs stellen op foto- en videoreportages uit deze tijd. Temeer daar alles snel verandert. Zo is enkele jaren geleden de woonsituatie vastgelegd op foto en video van de panden die vanwege de Betuwelijn zijn gesloopt.

• Het vastleggen (op schrift of geluidsband) van herinnerin­gen aan vroeger. Bijvoorbeeld interviews met mensen die hebben gewerkt in beeldbepalende bedrijven in de gemeente Zevenaar die nu niet meer bestaan. Zo is gesproken met de administrateur van de vroegere zuivelfabriek. Daarnaast worden via interviews herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog vastgelegd.

• Het vastleggen van oude liedjes en vertellingen.

• Het bestuderen en vastleggen van het plaatselijk dialect. Invullen van vragenlijsten voor het Staring Instituut in Doetinchem en Meertens Instituut in Amsterdam. Hiervoor is in 2004 een speciale CVZ-werkgroep opgericht.

• Onderzoek naar veldnamen en boerderijnamen.

• Aandacht voor volkskundige uitingen als kermis, schutters­activiteiten, carnaval; gebruiken bij geboorte, het ‘tweede gebod’, huwelijk, overlijden; kerkelijke feesten, buurtschapverband, burenhulp; klederdracht.

• Het signaleren welke gebouwen of gedeelten daarvan (bijvoorbeeld gevelstenen) zo belang­wekkend of beeldbepa­lend zijn, dat bescherming zinvol is. Het attenderen van bevoegde en invloed­hebbende instanties op deze objecten. Nu is er een CVZ-werkgroep actief en heeft de vereniging zitting in een gemeentelijke werkgroep monumenten.

• ‘Kerkhofarcheologie’, of het fotograferen en docu­menteren van grafzerken op de verschillende begraaf­plaatsen. In 2001 is er een boek verschenen van CVZ (auteur Theo Goossen) over begraafplaatsen en begrafenissen in Zevenaar.

• Het signaleren van lacunes in het plaatselijke/regionale culturele leven en het zoeken naar mogelijkheden om hierin te voorzien. Het stimuleren van heemkundig besef en heemkundeonderwijs, bijvoor­beeld door het samenstellen van lesbrieven en vouwbladen.

• Het bijhouden van een kroniek van de belangrijkste wetenswaardigheden over het reilen en zeilen in de gemeente Zevenaar. Bijvoorbeeld over de stichting en sloop van gebouwen en opheffing of verhuizing van instanties.

• Bestuderen van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in de gemeente Zevenaar. Er zijn al twee boeken verschenen: ‘Zevenaar 50 jaar bevrijd, deel I en II’. Ook wordt in het kwartaalblad Old Senders Ni-js regelmatig over de oorlog gepubliceerd.

• Het vastleggen van namen en bijzonderheden van notarissen, pastoors, dominees, burgemeesters, enzovoort.

• Vastleggen van de geschiedenis van de Van Munsterstichting.

• Vastleggen van het tracé van Kerkpaden en mogelijk in ere herstel­len. In 2000 heeft CVZ het boek ‘Langs heg en steg naar de grote weg’ uitgegeven.

• Vastleggen van de geschiedenis van Zevenaar als grensgemeente (onderwerpen zijn bijvoorbeeld douane en Elten).

• Geschiedenis vasteggen van de Brigade Zevenaar der Koninklijke Marechaussee.

• Beschrijven van het leven en werk van bekende Zevenaarders, zoals de kerkschilder Gerhard Jansen.

• Het maken van trefwoordenregisters op bronnenmateriaal, bijvoorbeeld op basis van jaargangen van de Liemers Lantaren (vroeger Liemers Lantaern).

• Het vastleggen en maken van publicaties over de geschiedenis van gebouwen en haar bewoners in de ‘Oude Stad Zevenaar’. Een werkgroep van CVZ is druk bezig met inventariseren van het gemeentearchief, in de kelder van het gemeentehuis.

• Het deelnemen aan externe gebeurtenissen waarop de vereniging zich kan presenteren. Diverse leden zorgen voor een CVZ-stand op jaarmarkten in de gemeente maar ook daarbuiten, zoals op de ‘Manifestatie Oostenwind’ en de Genealogische dag in Bredevoort.

Afgeronde en ondersteunende activiteiten

Aan diverse activiteiten heeft CVZ al een bijdrage geleverd. Zo heeft de vereniging de uitgifte van de Kadastrale Atlas van 1832 van Zevenaar begeleid. De uitgifte gebeurde door een stichting die op provinciaal niveau werkzaam is.

Daarnaast worden regelmatig activiteiten op het gebied van de plaatselijke en regionale cultuurhistorie ondersteund. A.W.A. (Bertus) Bruins geeft bijvoorbeeld regelmatig op persoonlijke titel boeken uit met uitgebreide beschrijvingen van veld- en boerderijnamen. Ook heeft de heer Bruins een reproductie gerealiseerd van de Atlas van het Ambt Liemers van 1735. CVZ ondersteunt activiteiten als deze.